52. The low end.

The summer is far from over but many people are gradually returning to their daily lives. A perfect time to release a new column. The title implies a non-fiction story as a movie or a book but no. Connoisseurs know that the low end is about the bass range of music. 

The lower notes of music. The same notes that cause a cars’ headlights to start flickering as soon as the music is turned up to 10. It's an important frequency range as it impresses listeners. Nowadays the low end seems to be more pronounced than it was decades ago. 

Let's have a listen to a sixties record. Pet Sounds by The Beach Boys, for instance. You'll notice there is definitely low end but it's fairly moderate. After that let's have a listen to a record from 2020: Bitterzoet by Eefje de Visser. A Dutch-Flemish production with a pronounced low end, which is also caused by the lack of any cymbal on the whole album. 

You'll notice considerable differences between the two albums. There are several reasons for these differences. First of all, the origin of the bass region is totally different. The bass notes from the Beach Boys album are played by bass guitars. The low end on the Bitterzoet album on the other hand is generated by synthesizers. Those electronic synths are capable of reproducing tight sounding bass while the notes from a bass guitar can only get as low and tight as dictated by the laws of physics. 

At school I wasn't very good at physics but I do remember that steady vibration of a bass string becomes more difficult with lower frequencies and heavier string gauges. An electronically generated sine wave lacks these irregularities and can get as low as the human ear can hear. This explains a great deal of the difference in low end on both albums. 

Another reason for those differences is genre or more specific, spirit of the age. The Beach Boys were a guitar-oriented pop band. Eefje de Visser's music is about 50 years younger. A lot has changed over the decades with a whole bunch of technical developments. A good example is the introduction of the digital polyphonic synthesizer in the eighties. 

When we look at other genres, rock seems to play an interesting role. My guilty pleasure of rock music is Killing In The Name by Rage Against The Machine from the early nineties. When I listen to that track I'm always surprised by the lightness of the low end. It's there but it's punchy and not overly full sounding. When I play a more recent Black Keys song after that, I'm stunned by the differences. 

There is less low end in (rock) productions than you'd expect. This is not only caused by the low frequencies. Just have a listen to both tracks and pay attention to their treble range. I'm pretty sure you'll hear what I mean. 

 

Renzo



Previous
Next

52. The low end.

De zomer is verre van voorbij maar toch komt het reguliere leven van velen weer op gang. Tijd dus voor een nieuwe column. De titel doet denken aan een mooie film of een goed boek. Maar nee hoor, kenners weten dat met het low end het basgebied van muziek bedoeld wordt.

De lage tonen dus. Diezelfde tonen die ervoor zorgen dat de koplampen van je wagen beginnen te flikkeren zodra je de muziek op tien zet. Best belangrijk, want het maakt indruk en gaandeweg is die indruk ofwel het low end alleen maar belangrijker geworden.

Zet 'ns een plaat op uit de sixties, bijvoorbeeld Pet Sounds van The Beach Boys en let goed op de lage tonen (“het laag”). Je zult horen dat er zeker wel laag is, maar niet overweldigend. Zet nu eens een plaat op van een artiest van nu. Ik neem als voorbeeld het album Bitterzoet van Eefje de Visser, omdat Eefje het nogal goed doet en omdat het laag op Bitterzoet prominent aanwezig is. Dat laatste ook omdat er op het hele album geen enkel bekken (cymbal) te horen is.

Wees getuige van een aanzienlijk verschil. Het laag van de sixties plaat van The Beach Boys klinkt aanzienlijk dunner dan het laag van Bitterzoet uit 2020. Dit heeft een aantal redenen. Ten eerste is de oorsprong van het laag op beide albums behoorlijk verschillend.

De bastonen op Pet Sounds zijn hoofdzakelijk afkomstig van basgitaren terwijl het laag op Bitterzoet bijna geheel geproduceerd wordt via klanksynthese door synthesizers. Het laag van zo'n synth gaat een stuk dieper dan dat van een basgitaar. Het is ook strakker omdat de trilling van een snaar van een basgitaar bij lagere frequenties onstabieler wordt.

Zo'n snaarbeweging op zich is een knap stukje natuurkunde. Ik was, ondanks mijn liefde voor chemie, bepaald geen uitblinker in natuurkunde. Wat ik er wel van opgestoken heb is dat hoe dikker de (bas)snaar, hoe meer energie er nodig is om het ding fatsoenlijk in beweging te krijgen. Het zal ongetwijfeld verklaren waarom laag van een synthesizer makkelijker strak te krijgen is.

Een andere belangrijke reden voor het verschil in laag is genre, of in dit geval meer de tijdgeest. The Beach Boys waren een sixties gitaarbandje wat popliedjes speelt. (Oké, oneerbiedig, maar het gaat om het idee.) De muziek van Eefje de Visser is ongeveer 50 jaar jonger. Er is in die 50 jaar nogal wat gebeurd in muziekland. Technische ontwikkelingen zoals de opkomst van de digitale synthesizer in de jaren 80, om maar een voorbeeld te noemen.

Als we naar het laag van andere genres kijken dan valt mij vooral rock op. Mijn guilty rock pleasure is Killing In The Name van Rage Against The Machine. Als je dat nummer uit de nineties opzet en er daarna een nummer van bijvoorbeeld The Black Keys tegenaan gooit zul je versteld staan van de verschillen.

Kortom: er zit minder laag in (rock-)producties uit de vorige eeuw dan je zou verwachten. Het hoog speelt hierin trouwens ook een niet te missen rol. Hoe dat zit vertel ik je in een volgende column. Ga ze maar 'ns luisteren en je zult begrijpen wat ik bedoel. 

 

Renzo



Vorige
Volgende

© 1973 Masterenzo Mastering | Rotterdam