37. Does vinyl sound better?

Vinyl is back from never being gone.
The vinyl record has a long history going all the way back to the beginning of the twentieth century. These were the 78 rpm shellac records made out of secretion from lice(!)

Before the era of the 78 rpm record others records were made with various playback speeds but in this column I’ll leave them aside.

With the arrival of digital audio back in the eighties, the market share of vinyl got smaller and smaller and the vinyl record seemed doomed to extinction.

Until the dance scene discovered the sonic advantages of vinyl and its user friendliness.
User friendly for professionals that is. I’ve once tried it, but getting the tempo of two tracks aligned to make a transition proved to be a sheer impossible task for me.

Bits of technique

There are no bass tones on a vinyl record. The technique behind vinyl cutting doesn’t physically allow for those tones to be cut on a record. If you want to play a record, you’ll be needing a phono preamp or make use of a special phono input on your amplifier.

The preamp compensates for the lack of bass. Also the higher frequencies are compensated but in the opposite direction (high frequencies are cut, see the image below).
This allows for a nice three-dimensional soundstage when a record is played on a decent HiFi set, resulting in a completely analogue listening experience.

The RIAA curve to compensate highs and lows on a vinyl record

The RIAA-curve. When both curves are combined the result is a flat line. Both high and low frequencies are compensated by the phono preamplifier.

The secret of the sound of vinyl lies in the phono preamp. A well-built and good sounding phono preamp compensates the highs and lows of a vinyl record in such a way that it translates perfectly to the outside world. You can compare it with the use of a mic preamp. A good preamp will elevate the sound of a mic. That same principle applies for vinyl and its phono preamplifier.

When hooked onto a big PA system the great sound of vinyl is amplified right across the dance floor (or football or soccer field) and there you have it: a rave is born. It’s a bit of a simplistic comparison but it definitely shows the power and impact vinyl is capable of.

The same goes for spinning vinyl in a living room. You’ll need to relax and to sit down to enjoy a good vinyl record. It’s a medium that needs a little attention (especially after 20 minutes or so), but you’ll be rewarded with a beautiful three-dimensional listening experience.

There’s one “if” however. You’ll need a decent record player with a proper stylus. There are portable record players on the market, equipped with a stylus that can be easily used to put a tattoo on somebody’s arm. They are very much capable of doing serious harm to your precious record collection! In short: don’t buy those things or change the cartridge immediately for a better sounding and less harmful one.

So, does vinyl sound better? The answer to this is not an easy one. It greatly depends on what you compare it with and how critically you listen. There are people that have a hard time distinguishing the differences between a 64kbps mp3 (a very low quality setting) and an uncompressed (lossless) 24 bit wave file, while others claim to hear the differences between 16 and 24 bit (both lossless wave files).

You know what? I’ll take another month to think it over. First things first: let’s play a couple of vinyl records. In next month’s column the definitive answer to the question: does vinyl sound better?

Renzo

 



Previous
Next

37. Klinkt vinyl beter?

Vinyl is terug van nooit weggeweest.
De langspeelplaat kent een lange geschiedenis die teruggaat naar begin 20e eeuw met de 78 toeren platen van shellac. (schellak, materiaal afkomstig uit de afscheiding van… jawel: luizen)

Voor het tijdperk van de 78 toeren plaat zijn er nog andere platen geproduceerd, maar die laat ik even buiten beschouwing.

Met de komst van digitale audio in de jaren ’80 werd het marktaandeel van vinyl kleiner en kleiner en leek de plaat tot uitsterven gedoemd.

Totdat de dancescene vinyl ontdekte. Meer en meer dj’s bleken vinyl te omarmen als een prettig klinkend en gebruiksvriendelijk medium.
Gebruiksvriendelijk geldt dan wel voor dj’s die hun skills op orde hebben. Ik heb het ooit ‘ns geprobeerd maar het in-time over laten lopen van twee tracks bleek voor mij een schier onmogelijke taak.

Een stukje techniek

Op een LP staan geen lage tonen. De techniek achter vinyl staat het fysiek niet toe om lage tonen op een vinylplaat te snijden. Wil je een LP afspelen dan heb je hiervoor een speciale phono preamp (voorversterker) nodig, of je gebruikt de aparte phono ingang op je versterker.

De preamp compenseert het gemis aan lage tonen op een plaat. Ook de hoge tonen worden gecompenseerd maar dan precies de andere kant op (er gaat hoog vanaf, zie afbeelding).
Hierdoor komt er een mooi driedimensionaal -en geheel analoog- geluid uit je speakers.

De RIAA curve compenseert zowel hoge als lage tonen op een langspeelplaat

De RIAA-curve. Als je de twee curves combineert is het resultaat een rechte lijn. Hiermee worden zowel het laag als het hoog op een plaat gecompenseerd door de phono preamp.

Dit is precies waarom met name het laag van vinyl wordt geroemd door dj’s. Een goede phono voorversterker compenseert de lage (en hoge) tonen op een mooie en krachtige wijze. Versterk dit met een goede PA en al dat analoge laag stroomt zo de zaal in, waarop de voetjes van het aanwezige dancepubliek niet langer stil kunnen blijven staan en een rave party is geboren. Het is wat simplistisch gesteld, maar het typeert de impact en power van vinyl.

Zo ook in de huiskamers. Voor een plaat moet je even gaan zitten. En na pak ‘m beet 20 minuten moet je opstaan om de plaat om te draaien. Het is een medium wat aandacht nodig heeft, maar daar krijg je dan ook iets moois voor terug.

Een driedimensionale luisterervaring is je beloning voor dat stilzitten. Voorwaarde is wel dat je over een redelijke platenspeler bezit met dito naald. Er worden van die portable platenspelers verkocht met naalden waar je gerust een tattoo mee kunt zetten. Die zijn in staat blijvende schade toe te brengen aan je geliefde platencollectie. Kortom: laat die gerust links liggen of zet er meteen een ander element op, zonder zo’n krasnaald.

En dan nu de hamvraag: klinkt vinyl beter? Het antwoord is zo makkelijk nog niet. Het ligt er maar helemaal aan waar je het mee vergelijkt en vooral hoe kritisch je luistert. Er zijn nou eenmaal mensen die het verschil tussen een mp3 op 64kbps (da’s een behoorlijk lage setting) en een ongecomprimeerde wav-file niet horen, terwijl er kritische luisteraars zijn die het verschil (claimen te) horen tussen muziek met een resolutie van 16 of 24 bit, beiden ongecomprimeerd.

Weet je wat, ik denk er even een maandje over na, en ik zit ook aan m’n taks qua woorden. Ik ga zo eerst maar ‘ns een plaat opzetten en de boel overdenken. Vinyl deel 2; volgende maand het definitieve antwoord op de vraag: klinkt vinyl beter?

Renzo



Vorige
Volgende

© 1973 Masterenzo Mastering | Rotterdam